U dar mózgu to jedno z najgroźniejszych zagrożeń zdrowotnych XXI wieku. Jego skutki
mogą być poważne. Świadomy styl życia, profilaktyka i kontrola stanu zdrowia znacząco
zmniejszają ryzyko jego wystąpienia.
Udar mózgu to nagłe zaburzenie krążenia krwi w mózgu, które prowadzi do obumarcia
komórek nerwowych. Jest jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności. W Polsce do
udaru dochodzi co 8 minut. Najczęstszy jest udar niedokrwienny, którego przyczyną jest
zator pochodzący z serca. Drugą najczęstszą przyczyną udarów niedokrwiennych są
zmiany miażdżycowe zlokalizowane w tętnicy szyjnej; są one również najczęstszą
przyczyną przemijających udarów mózgu. Oba typy mogą prowadzić do poważnych
konsekwencji zdrowotnych, takich jak paraliż, zaburzenia mowy, a nawet śmierć.
Najbardziej narażone na udar są osoby: z nadciśnieniem tętniczym, chorujące na cukrzycę,
z podwyższonym cholesterolem, prowadzące siedzący tryb życia, palące papierosy,
nadużywające alkoholu.
Zdrowa dieta i aktywność
Zbilansowana dieta śródziemnomorska bogata w warzywa, owoce, ryby, oliwę z oliwek i
pełnoziarniste produkty obniża ryzyko chorób układu krążenia, a tym samym
przeciwdziała udarom mózgu. Zapobiegawczo działa także codzienna aktywność fizyczna,
np. szybki spacer 30 minut dziennie poprawia krążenie, obniża ciśnienie i korzystnie
wpływa na poziom cholesterolu. Z kolei tego, czego powinniśmy się wystrzegać, to
żywność wysokoprzetworzona oraz palenie tytoniu i picie alkoholu, które znacząco
zwiększają ryzyko udaru.
Monitoruj!
Regularne badania poziomu glukozy i lipidogramu pomogą w wykryciu problemów
metabolicznych, które zwiększają ryzyko udaru. Z kolei migotanie przedsionków i inne
arytmie mogą prowadzić do powstawania skrzepów. Leczenie farmakologiczne może
znacznie obniżyć ryzyko udaru. Nadciśnienie to poważny czynnik ryzyka udaru.
Regularnie mierzmy ciśnienie. Jeśli jest podwyższone, skonsultujmy się z lekarzem i
wdróżmy leczenie.
Pakiet badań
W Polsce działają systemowe programy przesiewowe dla osób z podwyższonym ryzykiem
przypadków udaru. Program Profilaktyki Udarów (dla grup wysokiego ryzyka) skierowany
jest do osób w wieku 40-65 lat z czynnikami ryzyka: palenie, alkohol, otyłość brzuszna,
nadciśnienie, cukrzyca, migotanie przedsionków, zaburzenia lipidowe czy bezobjawowe
zwężenia tętnic szyjnych. Lekarz POZ może także zlecić pakiet badań, dzięki któremu
możemy sprawdzić, czy jesteśmy narażeni na podwyższone ryzyko udaru, i zapobiec jego
wystąpieniu. Zazwyczaj z pakietu korzystają pacjenci z wieloma czynnikami ryzyka udaru
mózgu, takimi jak: przemijająca utrata widzenia w jednym oku, nieleczone nierówne bicie
serca (arytmia), nadciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki lipidowej, otyłość i inne.
Również kierowani są pacjenci obciążeni rodzinnie chorobami na podłożu miażdżycy,
takimi jak: zawał serca, udar mózgu, tętniak aorty. Do najczęstszych badań, oprócz
ogólnych laboratoryjnych, należą: badanie USG, doppler tętnic domózgowych
(wykonywane jest przez chirurga naczyniowego – wykrywa blaszki miażdżycowe), echo
serca (wykrywa skrzepliny w sercu i ubytki w przegrodzie serca), badanie EKG (wykrywa
m.in. zaburzenia rytmu serca).
Anna Zalech, Czwartek, 10 lipca 2025, Nr 157 (8328)
Pełna treść artykułu dostępna na stronie:
https://wp.naszdziennik.pl/2025-07-10/393617,jak-chronic-sie-przed-udarem.html